أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

31

قانون ( فارسى )

نسخه : چلغوز كبوتر به وزن يك قفيز ( بيست و پنج من ) ، شبت يك حزمه ( اندازه‌اى كه يك دست را پر كند ) ، آب سه رطل . باهم بر آتش بجوشند تا مادهء دارو به نصف مىرسد . آن را بپالاى و به وزن چهارده مثقال را بيمار بنوشد . اين دارو بسيار قوى و در ضمن بسيار خطرناك هم هست . شير اكثر گياهان شيردار در روبراه كردن قولنج تأثير بخشند . از قبيل : لاغيه ( لبانه ) ، گاوكشك و امثال آنها كه حب ساخته از شير گياه گاوكشك را حب الضراط ( قرص گوزاننده ) نامند . و گوش موش كه گياهى شيردار است و به مرزنگوش برگ پهن مىماند كه نيش عقرب را بدان معالجه مىكنند و شير زياد دارد و در بحث داروهاى تكى و ساده آن را ذكر كرديم . برداشتنىهاى مسهل در بيرون دادن مدفوع زياد و بلغم لزج بسيار تأثير بخشند . نسخه : قطعه‌اى نمك معدنى به طول شش انگشت كه برهم چسبيده باشد و قطرش به ستبرى يك عدد بلوط باشد . نسخه‌هاى ديگر : پشك موش كه به اندازهء يك عدد بلوط درشت از آن سازند و بردارند . فتيله از ترب سازند و با عسل بيالايند و بردارند . عسل و پيه هندوانهء ابو جهل را درهم بسرشند و از آن به اندازهء يك عدد بلوط درست كنند و بردارند . سيماهنگ ، پيه هندوانهء ابو جهل ، زهرهء گاو ، بورهء قرمز و عسل را درهم بسرشند و به اندازهء يك عدد بلوط بردارند . پيه هندوانهء ابو جهل با پانيد سنجرى را به اندازهء يك عدد بلوط بردارند . پيه هندوانهء ابو جهل ، عنزروت و پانيد درهم سرشته شوند و به اندازهء يك عدد بلوط بردارند . عسل ، ترنجبين ، پيه هندوانهء ابو جهل ، نمك نفطى هريك يك جزء درهم بسرشند و به اندازهء يك عدد بلوط بردارند . داروى ديگرى با تركيب زير هست كه بسيار قوى است و در بيرون آوردن مادهء بلغمى و مادهء مدفوعى و مادهء بادى - كه سبب قولنج شده‌اند - بسيار فعال است . نسخه : پيه هندوانهء ابو جهل و گند بيدستر از هريك به اندازهء يك هستهء خرما ( به وزن دو دانگ مثقال ) ، قطران دو قاشق ( به وزن دو درهم ) . با عسل درهم بسرش و بيمار از آن بردارد . اگر داروهاى برداشتنى كارى انجام ندادند ، آب فشرده از گل نگونسار تجويز كن كه بسيار قوى و فعال است . اكثرا در اين مواقع نياز به استعمال سقمونيا ( محموده ) ، بزر گزنه و حتى شير گياه شيرسگ